ʻOku ʻikai fiemaʻu ke ke fakamoʻoni pe lea ke kau ki he puleʻanga. Ko e ʻalu atu ki ha fakataha fakafonua — neongo ko e sio mo fanongo pē — ko e kau ki he ngaahi meʻa fakafonua ia. Ko e fakahinohino ni ʻoku ne fakamatalaʻi pe ko e hā ke ʻamanaki ki ai ʻi hoʻo ʻaʻahi ki ha fakataha puleʻanga ʻi Hawaii ʻi he fuofua taimi.
Fie sio pē? ʻOku sai aupito ia. ʻOku lava ke ke ʻaʻahi ki ha fakataha fakafonua ko ha tokotaha sio. ʻOku ʻikai fiemaʻu ha saini, ʻoku ʻikai ʻamanaki ke ke lea. Nofo hifo, fanongo, pea ʻalu ʻi he taimi ʻoku ke loto ai.
Ko e ngaahi fakataha fē ʻoku lava ke ke ʻaʻahi ki ai?
ʻOku pehē ʻe he lao ʻo Hawaii kuo pau ke ava e ngaahi fakataha ni kiate koe. Ko e Lao ʻo e Laʻā (HRS Vahe 92) ʻoku ne fiemaʻu ke ava ki he kakai e ngaahi fakataha kotoa ʻa e ngaahi poate, komisiona, mo e kōsolo siteiti mo konitī. ʻOku kau ki ai:
- Ngaahi fanongonongo komiti ʻa e Fale Alea Siteiti
- Ngaahi fakataha kōsolo konitī mo e ngaahi fakataha komiti
- Ngaahi poate mo komisiona siteiti (Komisiona Ngāueʻaki Kelekele, Poate Ako, Poate Vai, mo ha niʻihi kehe)
- Ngaahi poate kaungāʻapi (Oahu)
- Ngaahi komisiona palani, poate fakavahe, mo e ngaahi komiti faleʻi
Ko e Lao ʻo e Laʻā ʻoku puleʻi ia ʻe he ʻŌfisi ʻo e Ngaahi Founga Fakamatala (OIP). Kapau ʻoku ke tui naʻe tāpuni taʻetotonu ha fakataha ki he kakai, pe naʻe talanoa ha meʻa polokalama taʻe ha fakaʻilo totonu, ʻoku lava ke ke fetuʻutaki ki he OIP ʻi he (808) 586-1400 pe ʻaʻahi ki he oip.hawaii.gov. Ako lahi ange fekauʻaki mo hoʻo ngaahi totonu ki he fakamatala fakasīsolo.
ʻOku muimuiʻi ʻe he Civi.Me e kōsolo ʻe 400 tupu. Vakai ki he fakahinohino fakataha ke kumi ha taha ʻoku kōvā ha kaveinga ʻoku ke tokanga ki ai.
Kimuʻa he fakataha
Kumi e fakataha
Ko e ngaahi fakaʻilo fakataha kuo pau ke tuku ʻi he ʻaho ʻe ono ofi kimuʻa. ʻOku kau ʻi he fakaʻilo takitaha e ʻaho, taimi, feituʻu (pe fehokotaki fakatekinolosia), mo e polokalama. ʻOku lava ke ke kumi e ngaahi fakaʻilo fakataha ʻi he:
- Ko e fakahinohino fakataha ʻo e Civi.Me
- Ko e uepisaiti puleʻanga ʻoku fekauʻaki (kōsolo konitī, poate siteiti, mo ha niʻihi)
- Ko e tohi taimi fakataha fakafonua ʻa eHawaii
Vakai ki he polokalama
Ko e polokalama ʻoku ne tala kiate koe pe ko e hā ʻe talanoa ki ai. ʻOku angamaheni ke tuku ia mo e fakaʻilo fakataha. Vakai vave kimuʻa pea ke ʻalu koeʻuhi ke ke ʻilo pe ko e hā ke ʻamanaki ki ai. Kapau ʻoku lave ha meʻa polokalama ki ha fika lao, tuʻutuʻuni, pe lipooti, ʻoku angamaheni ke lava ke kumi e tohi ko ia ʻi he uepisaiti tatau.
Vakai ki he ngaahi founga fakatekinolosia
Ko e lahi ʻo e ngaahi fakataha ʻoku nau ʻoatu ha founga ke ʻaʻahi mamaʻo ʻi he vitio pe telefoni. ʻE fakahā ʻe he fakaʻilo fakataha pe ʻoku maʻu e kau mamaʻo pea ʻoatu e ngaahi fakaikiiki fehokotaki. ʻOku ʻaonga tautautefito eni ki he kakai nofo ʻi he ngaahi motu ofi ʻoku ʻaʻahi ki he ngaahi fakataha ʻi Honolulu.
Ko e hā ke ʻamanaki ki ai ʻi hoʻo aʻu atu
Ko e teuteu
Ko e ngaahi fakataha puleʻanga ʻoku angamaheni ke fai ʻi ha loki komiti, loki kōsolo, pe loki fanongonongo. ʻOku nofo e kau mēmipa ʻo e poate pe komiti ʻi muʻa. ʻOku ʻi ai ha konga ki he sea ʻa e kakai. Aʻu ʻi ha miniti siʻi kimuʻa — ko ha ngaahi loki ʻoku fonu ki he ngaahi meʻa mahuʻinga.
Saini
Ko e lahi ʻo e ngaahi fakataha ʻoku ʻi ai ha pepa saini ofi ki he matapā. Ko e saini ʻoku angamaheni taʻefakaʻaongaʻi ki he kau sio. Kapau ʻoku ke fie fakamoʻoni (lea), ʻoku angamaheni ke ʻi ai ha pepa saini makehe — ka kapau ʻoku ke sio pē, ʻoku lava ke ke mālōlō mei ai.
Founga ʻoku tafe ai e fakataha
Ko e lahi ʻo e ngaahi fakataha puleʻanga ʻoku nau muimui ki ha sīpinga ʻoku faʻa hoko:
- Ui ke kamata — ʻOku fakaava ʻe he sea e fakataha pea fakapapauʻi ʻoku feʻunga e kau mēmipa ʻoku ʻi ai ke fai e fakataha
- Tali e ngaahi miniti — ʻOku tali ʻe he kau mēmipa e lekooti ʻo e fakataha kimuʻa
- Fakamoʻoni fakafonua — Ki he ngaahi meʻa polokalama ʻoku ava ki he fakamatala fakafonua, ʻoku lava ke lea e kau mēmipa komiunitī (angamaheni ko e miniti ʻe 2-3 takitaha)
- Ngāue tuai — Ngaahi meʻa kuo hoko mei he ngaahi fakataha kimuʻa
- Ngāue foʻou — Ngaahi meʻa foʻou ke talanoa pe palōte ki ai
- Ngaahi lipooti — Ngaahi fakafoʻou mei he kau ngāue, ngaahi komiti siʻi, pe ngaahi potungāue
- Ngaahi fakaʻilo — Ngaahi fakataha ʻoku haʻu, ngaahi ouau, pe ngaahi taimi mamate
- Fakaʻosi — ʻOku tāpuni ʻe he sea e fakataha
ʻOku kehekehe e taimi ʻi he sino takitaha. Ko e ngaahi fakataha kōsolo konitī ʻoku fakamalumalu ange. Ko e ngaahi fakataha poate kaungāʻapi ʻoku taʻefakamalumalu ange mo fakafeʻilongaki. Ko e ngaahi fanongonongo komiti fale alea ʻoku nau fakataumuʻa meimei kakato ki ha lao pe ngaahi lao makehe.
Ko e lea
Ko e ngaahi fakataha puleʻanga ʻoku nau ngāueʻaki ha lea fakafounga ʻoku lava ke ongona foʻou. Ko e ngaahi lea siʻi eni te ke fanongo ki ai:
- “Fokotū” — Ko ha fokotū faka-ʻōfisi ʻe ha mēmipa. “ʻOku ou fokotū ke tali e meʻa 5” ko hono ʻuhinga ʻoku nau fokotū ke fai ʻe he poate ha ngāue ki he meʻa ko ia.
- “Poupou” — ʻOku loto ha mēmipa kehe ke sivi e fokotū. Kapau ʻoku ʻikai ha poupou, ʻoku ʻikai ʻalu atu e fokotū.
- “Koalamu” — Ko e tokolahi siʻi taha ʻo e kau mēmipa ʻoku fiemaʻu ke fai faka-ʻōfisi e ngāue ʻa e sino.
- “Fakatoloi” — ʻOku fakatoloi ha meʻa ki ha talanoa kahaʻu.
- “Fakataha loto” — Ko ha konga tāpuni ʻo e fakataha. ʻOku ngofua eni ki he ngaahi ʻuhinga fakalao makehe pē — hangē ko e ngaahi meʻa kakai pe ngaahi keisi lao ʻoku tatali. ʻOku kole ki he kakai ke nau ʻalu kituʻa fakataimi.
- “Fakamatala fakafonua” pe “fakamoʻoni fakafonua” — Ko e konga ʻo e fakataha ʻoku lava ke lea ai e kau mēmipa komiunitī.
Ngaahi tokoni ki he ʻaʻahi
- ʻOku lava ke ke ʻalu ʻi ha taimi pē. ʻOku ʻikai ke ke tukupā ke nofo ki he fakataha kotoa. Kapau kuo talanoa hoʻo meʻa ʻoku ke tokanga ki ai, ʻoku sai pe ke ʻalu.
- Tohi ha ngaahi nouti. Tohi hifo ha meʻa ʻoku ke tokanga ki ai, fakapulipuli kiate koe, pe fakaʻohovale kiate koe. ʻOku tokoni eni ke ke muimui ʻamui.
- ʻOua ʻe ongona ʻoku fakamamahi ke lea. Ko e sio ʻoku mahuʻinga. ʻOku lava ke ke ʻaʻahi ki ha ngaahi fakataha niʻihi kimuʻa pea ke tuʻutuʻuni ke fakamoʻoni. Ko e lahi ʻo e kau kau angamaheni ʻi he komiunitī naʻe kamata ʻi he sio.
- ʻE lava ke lōloa e ngaahi fakataha. Ko e ngaahi fakataha kōsolo konitī ʻoku taimi ʻe niʻihi ʻoku ʻalu ki ha houa niʻihi. ʻOmi ha vai. Ko e ngaahi fanongonongo komiti ʻoku angamaheni nounou ange.
- Faka-ʻapaʻapa. Tauhi hoʻo telefoni ke longo. ʻOua ʻe tuʻusi e ngaahi ngāue. Ko e pasi pe tuki lolotonga e fakamoʻoni ʻoku angamaheni taʻofi.
- Fehuʻi hili e fakataha. Kapau naʻe fakapulipuli ha meʻa kiate koe, ʻalu ki ha tokotaha ngāue pe mēmipa poate hili e fakataha. Ko e lahi ʻoku nau fiefia ke fakamatala.
Hili e fakataha
Ko e ngaahi miniti fakataha ʻoku fakahā ia hili e fakataha takitaha — angamaheni ʻi loto ʻi he uike siʻi. Ko e miniti ko e lekooti faka-ʻōfisi ʻo e meʻa naʻe talanoa, ko e hā e ngaahi fokotū naʻe fai, mo e founga naʻe palōte ai e kau mēmipa. ʻOku lava ke kumi e ngaahi miniti ʻi he uepisaiti puleʻanga ʻoku fekauʻaki.
Kapau ʻoku ke hohaʻa ki ha meʻa naʻe talanoa ʻi he fakataha, ʻoku ʻi ai hoʻo ngaahi founga:
- Fakahū ha fakamoʻoni tohi kimuʻa he fakataha hoko
- Tohi ki hoʻo fakafofonga fekauʻaki mo e meʻa
- ʻAʻahi ki he fakataha hoko ke muimui ki he founga ʻoku ʻalu atu ai e meʻa
- Tala ki hoʻo kaungāʻapi fekauʻaki mo e meʻa naʻa ke fanongo ki ai — tautautefito kapau ʻoku uesia hoʻo komiunitī
- Kapau ʻoku ke tui naʻe maumauʻi ʻe he fakataha e Lao ʻo e Laʻā — hangē ko, naʻe talanoa ha meʻa naʻe ʻikai ʻi he polokalama, pe naʻe tāpuni e kakai taʻe ha ʻuhinga fakalao — ʻoku lava ke ke fakahū ha hohaʻa ki he ʻŌfisi ʻo e Ngaahi Founga Fakamatala
Ngaahi fakataha poate kaungāʻapi — ko e tuʻunga kamata faingofua taha
Kapau ʻoku ke ʻi Oahu pea ʻoku ʻikai ke ke ʻilo pe kamata mei fē, ʻaʻahi ki hoʻo fakataha poate kaungāʻapi. ʻOku ʻi ai ha poate ʻe 33 ʻoku nau kōvā e konga kotoa ʻo e motu. Ko e ngaahi fakataha ni ʻoku taʻefakamalumalu, angamaheni ke fai fakamāhina ʻi he efiafi ʻi ha holo meʻakai akonga pe senitā komiunitī, pea kōvā e ngaahi meʻa fakafeituʻu ʻoku uesia hangatonu ai ho kaungāʻapi.
Kumi hoʻo poate ʻi he ʻŌfisi Komisiona Kaungāʻapi pe vakai ki he ngaahi poate kaungāʻapi ʻi he fakahinohino fakataha ʻo e Civi.Me.
Mateuteu ki ha meʻa lahi ange?
Ako pe founga ke fakamoʻoni ai Fakahinohino kamata Kumi ha fakataha Ko hoʻo totonu ke ʻilo