Ang mga public hearing usa sa pinakadirekta nga paagi sa pag-apil sa mga desisyon nga makaapekto sa imong komunidad. Dili ka kinahanglan og abogado, script, o bisan unsang espesyal nga kredensyal. Kinahanglan lang nimo nga mopakita ug mosulti. Kining giya naggiya kanimo sa tanan — pagpangita og hearing, pag-andam, ug unsay mahitabo kung moabot ka didto.
Unang beses motestify? Sugdi sa seksyon sa ubos bahin sa sinulat nga testimony — kini ang pinakasayon nga paagi sa pag-apil ug parehas ka gamhanan sa personal nga pagsulti.
Unsa ang public hearing?
Ang public hearing usa ka miting diin ang usa ka lawas sa gobyerno — usa ka county council, usa ka state legislative committee, usa ka board o komisyon — nagkonsiderar sa usa ka proposal ug nag-imbitar sa mga miyembro sa komunidad aron mag-share sa ilang mga panglantaw. Gikinahanglan sa balaod ang mga public hearing para sa daghang klase sa mga desisyon, lakip na sa:
- Bag-ong legislasyon ug gisugyot nga mga bill
- Mga pagbag-o sa paggamit sa yuta ug mga desisyon sa zoning
- Mga environmental impact assessment
- Mga desisyon sa budget ug mga proposal sa paggasto
Kung ang usa ka desisyon makaapekto sa publiko, dako ang tsansa nga ang public hearing kabahin sa proseso.
Sa Hawaii, kadaghanan sa mga public board ug komisyon nagdagan ubos sa Sunshine Law (Hawaii Revised Statutes Chapter 92 — usahay gitawag og HRS Chapter 92, ayaw kabalaka sa numero, ipasabot namo kung unsay buot pasabot niini). Kining balaod nagkinahanglan nga ang mga miting i-notice sa publiko daan, ipahigayon sa publiko, ug buksan para sa public participation. Mao kini ang legal nga pundasyon sa imong katungod sa pagtestify.
Ang notice sa usa ka hearing kinahanglan i-publish labing menos unom ka adlaw sa wala pa ang miting. Naglakip kini sa petsa, oras, lugar, ug mga agenda item. Ang kalendaryo sa mga miting sa Civi.Me magpagawas niining mga notice aron dili ka kinahanglan mangita.
Ilhi ang imong mga katungod. Ang Sunshine Law naggarantiya sa imong katungod sa pagtestify sa mga public hearing. Kung ang usa ka board midumili sa public testimony sa usa ka agenda item, o ang usa ka hearing gipahigayon nga walay hustong notice, pwede ka mokontak sa Office of Information Practices sa (808) 586-1400. Pagkat-on pa bahin sa imong mga katungod sa transparency.
Opsyon 1: Pag-submit og sinulat nga testimony
Ang sinulat nga testimony gisubmit sa wala pa ang hearing ug mahimong parte sa opisyal nga public record. Gibasa kini sa mga staff sa komite ug kasagaran sa mga miyembro mismo. Dili kinahanglan nimo nga motambong sa hearing sa personal aron maihap ang imong sinulat nga testimony.
Unsaon pag-submit og sinulat nga testimony sa Hawaii Legislature
- Adto sa capitol.hawaii.gov
- Pangitaa ang numero sa bill o tan-awa ang umaabot nga mga hearing ubos sa “Schedule”
- I-klik ang bill o hearing ug pangitaa ang “Submit Testimony” button
- Pun-a ang imong ngalan, contact information, ug imong posisyon (Support / Oppose / Comments Only)
- I-type o i-paste ang imong testimony sa text box, o i-upload ang usa ka PDF
- I-submit — makadawat ka og kumpirmasyon
Deadline: Ang sinulat nga testimony para sa mga Legislative hearing kasagaran kinahanglang i-submit 24 ka oras sa wala pa magsugod ang hearing. I-submit og sayo — ang sistema mosira sa deadline.
Unsaon pag-submit og sinulat nga testimony sa mga county council
Ang matag county naay kaugalingong proseso. Ang kasagarang pamaagi mao ang pag-email sa council clerk sa wala pa ang miting uban sa imong sinulat nga pahayag. Iapil ang numero o titulo sa agenda item sa imong subject line.
- Honolulu City Council: Contact information ug mga instruksyon sa pagsubmit sa honolulucitycouncil.org
- Maui County Council: mauicounty.gov/council
- Hawaii County Council: hawaiicounty.gov/departments/council
- Kauai County Council: kauai.gov — County Council
Opsyon 2: Pagtestify sa personal
Ang in-person testimony nagpasabot nga motambong ka sa hearing ug mosulti og kusog ngadto sa komite o board. Mas makita kini kaysa sinulat nga testimony ug pwedeng gamhanan — labi na sa mga county council meeting ug mga neighborhood board meeting diin ang mga miyembro mas duol sa komunidad.
Lakang sa lakang: pagtestify sa personal
1. Pangitaa ang hearing
Tan-awa ang kalendaryo sa mga miting sa Civi.Me o ang may kalabutan nga website sa gobyerno. Kumpirmaha ang petsa, oras, lugar, ug unsang mga agenda item ang bukas para sa public testimony. Dili tanang item sa usa ka agenda nagdawat og public comment — tan-awa ang notice.
2. Pag-abot og sayo
Kadaghanan sa mga hearing nangayo sa mga public testifier nga mag-sign in sa wala pa magsugod ang miting. Pag-abot 15 ngadto sa 20 minuto og sayo aron makit-an ang sign-in sheet ug makuha ang imong puwesto sa order sa testimony. Ang mga lingkoranan pwedeng mapuno para sa mga high-profile nga hearing.
3. Pag-sign in aron magtestify
Pangitaa ang sign-in o testimony registration sheet duol sa entrada o sa lamesa sa clerk. Isulat ang imong ngalan ug ipakita kung unsang agenda item ang imong gustong sultihan. Sa uban nga hearing, ipakita usab nimo ang imong posisyon (support, oppose, o neutral/comments only).
4. Paghulat sa imong turno
Ang public testimony kasagaran nahitabo sa usa ka set point sa agenda — usahay sa sinugdanan sa usa ka item, usahay sa katapusan. Ang chair motawag sa mga ngalan sa order. Pagtagad aron andam ka kung tawgon.
5. Duol sa microphone
Kung tawgon ang imong ngalan, lakaw ngadto sa microphone o lamesa sa testimony. Sugdi pinaagi sa pagsulti sa imong ngalan ug asa ka nagpuyo (imong distrito o neighborhood). Dili kinahanglan nimo ihatag ang imong tibuok address.
Pananglitan nga pagbukas: “Maayong buntag. Ang akong ngalan mao si [Ngalan], ug residente ko sa Kalihi sa Honolulu. Ania ko aron magtestify sa agenda item [numero] bahin sa [topiko].”
6. Isulti ang imong gianhi
Kasagaran naay ka duha ngadto sa tulo ka minuto. Gamita kini og maayo:
- Isulti ang imong posisyon sa klaro sa imong unang sentence
- Hatagi og usa o duha ka espesipiko nga rason — ang imong personal nga kasinatian mahinungdanon
- Paghimo og espesipiko nga hangyo kung naa ka
- Tapos ug pasalamati ang komite
Dili kinahanglan nimo basahon gikan sa preparadong pahayag, apan makatabang kung naay notes ka. Pipila ka bullet point sa usa ka index card maayo na.
7. Lingkod ug paminaw
Pagkahuman sa imong testimony, balik sa imong lingkoranan. Ang mga miyembro pwedeng mangutana kanimo og follow-up — tubaga og mubo ug matinud-anon. Dili kinahanglan nimo naay tanang tubag. “Wala ko kahibalo, apan pwede ko mangita ug ipadala sa komite” sakto ra kaayo nga tubag.
Opsyon 3: Remote o virtual testimony
Daghang hearing sa Hawaii karon nag-offer og remote participation option pinaagi sa telepono o video call — usa ka praktis nga milapad pagkahuman sa 2020 ug nagpadayon para sa daghang mga lawas. Tan-awa ang notice sa miting para sa mga instruksyon. Kasagaran kinahanglan ka mag-rehistro daan aron magtestify og remote.
Para sa mga residente sa neighbor island, ang remote testimony labi na mapuslanon para sa state-level nga mga hearing nga gipahigayon sa Honolulu. Parehas nimo nga katungod sa pagtestify sa bisan kinsa sa kwarto.
Praktikal nga mga tip
- Himoa kining mubo. Kasagaran igo na ang duha ka minuto. Ang taas nga testimony dili mas epektibo kaysa focused nga testimony.
- Pagsulti gikan sa imong kasinatian. “Nagpuyo ko sa kining dalan ug nakita nako kini nahitabo” mas makadani kaysa pag-cite og mga estadistika nga imong nabasa online.
- Dili kinahanglan nga eksperto ka. Residente ka. Mao nay nagkwalipika kanimo.
- Okey ra nga makuganhan. Tanan mao na sa unang beses. Pagginhawa, pagsulti og hinay, ug isulti ang imong gianhi.
- Pagdala og mga kopya. Kung naay sinulat ka nga pahayag, pagdala og dugang nga mga kopya para sa mga miyembro sa komite ug sa clerk.
- Pwede ka mohimo sa duha. Pwede ka mag-submit og sinulat nga testimony ug mosulti usab sa personal. Parehas gi-record.
- Pagdala og higala. Ang pag-adto uban sa laing tawo naghimo sa tibuok kasinatian nga dili kaayo makahadlok, ug duha ka tingog sa parehas nga isyu mas may gibug-aton kaysa usa.
Unsay mahitabo pagkahuman nimo magtestify?
Ang imong testimony mahimong parte sa opisyal nga public record. Para sa mga Legislative hearing, ang testimony gi-publish online ug pwedeng ma-access ni bisan kinsa. Gibasa kini sa mga miyembro sa komite ug sa ilang staff isip parte sa proseso sa paghimo og desisyon.
Panagsa ra nga ang mga desisyon gihimo sa parehas nga miting diin gidungog ang testimony. Ang proseso mogamit og panahon. Pwede kana mobati nga nakapafrustrate — apan ang imong tingog naa na sa rekord, ug ang mga rekord importante kung ang mga desisyon gi-review, gi-apela, o gibisita pag-usab.
Pag-follow up. Kung gusto nimo mahibalo unsay nahitabo, tan-awa ang mga minuto sa miting (kasagaran gi-publish sulod sa pipila ka semana) o kontaka ang clerk sa komite.
Dugang nga mga resource
Letter Writing Kit Ambassador Toolkit Imong Katungod sa Pagkahibalo
Naay ka pangutana bahin sa espesipikong hearing o proseso? I-email kami — buhaton namo ang among pinakamaayo aron motabang.