O le tusia o se tusi i se sui o se tasi o auala sili ona sa’o e auai ai i fa’ai’uga fa’alaua’itele. O lenei pusa meafaigaluega e tu’uina atu ia te oe meafaigaluega e fai ai: le auala e su’e ai po’o ai e tusi i ai, fa’ata’ita’iga e amata ai, ma taiala mo le tu’uina atu o lau tusi e ala i auala eseese.
O le Civi.Me e le ta’u atu ia te oe po’o le a le tulaga e te tauaveina. O nei fa’ata’ita’iga e le fa’aitu’au — e tu’uina atu ia te oe se fa’atulagaga ma e te fa’atumu i lou lava leo, lou lava poto masani, ma lou lava va’aiga.
Laasaga 1: Su’e po’o ai e sui oe
E iai i Hawaii ni tulaga eseese o le sui. E fa’atatau i lou tuatusi, e ono iai:
- Se Senatoa a le Setete ma se Sui a le Setete i le Fono Fa’atulafonoina a le Setete o Hawaii
- Se sui kauniseli a le itumalo (Honolulu, Maui, Itumalo o Hawaii, pe Itumalo o Kauai)
- Se sui o le Komiti o le Pitonu’u (Honolulu na’o — 33 komiti o pitonu’u e aofia ai Oahu)
- Suiga i komiti ma komisi fa’apitoa e feso’ota’i i lau mataupu
Le auala e su’e ai ou sui fa’atulafonoina a le setete
- Alu i le capitol.hawaii.gov — Su’e Lou Sui Fa’atulafonoina
- Taina lou tuatusi o le fale
- E te va’aia lou Senatoa a le Setete ma lou Sui a le Setete ma a latou fa’amatalaga fa’afeso’ota’i
Le auala e su’e ai lou sui kauniseli a le itumalo
- Honolulu: honolulucitycouncil.org — Fa’aaoga le fa’afanua o itumalo e su’e ai lou itumalo kauniseli
- Itumalo o Maui: mauicounty.gov/council
- Itumalo o Hawaii: hawaiicounty.gov/departments/council
- Itumalo o Kauai: kauai.gov — Kauniseli a le Itumalo
Le auala e su’e ai lou Komiti o le Pitonu’u o Honolulu
- Alu i le honolulu.gov — Komisi o le Pitonu’u
- Su’e lou pitonu’u i le lisi o komiti e 33
- O fono a komiti o pitonu’u e tatala mo tagata uma — e le mana’omia ona e tusi muamua e auai ai
Laasaga 2: Filifili se fa’ata’ita’iga
O nei fa’ata’ita’iga e tu’uina atu ia te oe se fa’atulagaga e amata ai. Sui mea uma i totonu o fa’ailoga ma au lava fa’amatalaga. Fa’aopoopo au lava fa’amatalaga — le mafua’aga e taua ai lenei mataupu ia te oe, mea na e va’aia i lou nu’u, pe le i’uga e te fa’amoemoe i ai. O tusi a le tagata e sili atu lona aoga nai lo tusi masani.
Fa’ata’ita’iga A: Tusi masani i se sui
[Aso] [Igoa o le Sui] [Tulaga — mo se fa'ata'ita'iga, Senatoa a le Setete, Sui Kauniseli] [Tuatusi o le Ofisa] Talofa lava [Igoa o le Sui], O lo'u igoa o [Lou Igoa] ma o a'u o se tagata o [lou pitonu'u pe itumalo]. O lo'o ou tusia e fa'asoa atu lo'u va'aiga i le [mataupu pe fa'afitauli]. [I au lava upu: fa'amatala le mea e te malamalama i ai e uiga i le mataupu. O le a o lo'o tupu? O le a le fa'ai'uga o lo'o faia? O afea?] [I au lava upu: fa'amatala le mafua'aga e taua ai lenei mea ia te oe pe lou nu'u. O le a na e va'aia? O a au popole, pe o le a le mea e te lagolago?] Ou te fa'aaloalo atu e talosagaina ia e [fa'amatala le gaioiga e te fia latou faia — auai i se iloiloga, palota i se auala fa'apitoa, talosaga fa'amatalaga atili, faia se fono fa'ale-nu'u, ma isi]. Fa'afetai mo lou taimi ma lou auaunaga i la tatou nu'u. Ou te fa'amoemoe e fa'alogo mai ia te oe. Ma le fa'aaloalo, [Lou Igoa] [Lou Tuatusi] [Lou Imeli pe Telefoni — filifiliga, ae e fesoasoani afai e te fia maua se tali]
Fa’ata’ita’iga B: Molimau tusitusia mo se iloiloga fa’alaua’itele
[Aso] Tu'uina atu i: [Igoa o le komiti pe komiti] Uiga i: [Numera o le pili pe mataupu o le taualumaga, pe iloa] Aso o le iloiloga: [Aso o le iloiloga] O lo'u igoa o [Lou Igoa]. O a'u o se tagata o [lou aai pe itumalo] ma o lo'o ou tu'uina atu lenei molimau tusitusia e uiga i [mataupu pe pili]. [I au lava upu: fa'amatala pu'upu'u lou malamalama i le mea o lo'o iloiloina ma le mafua'aga e te fiafia ai.] [I au lava upu: fa'asoa lou va'aiga. O le a le mea e te lagolago, tetee, pe fia va'aia e le komiti? Fa'aopoopo fa'amatalaga fa'apitoa mai lou lava poto masani pe talafeagai.] [Filifiliga: Faia se talosaga fa'apitoa — lagolago le pili, tetee i le pili, talosaga se suiga, faia iloiloga fa'aopoopo, ma isi.] Ou te agava'a le avanoa e auai ai i lenei faiga. Ma le fa'aaloalo, [Lou Igoa] [Lou Tuatusi] [Lou Imeli]
Fa’ata’ita’iga C: Fa’amatalaga fa’alaua’itele i se tulafono pe fuafuaga fuafuaina
[Aso] Tu'uina atu i: [Igoa o le ofisa pe matagaluega] Uiga i: Fa'amatalaga Fa'alaua'itele i le [Igoa o le tulafono, fuafuaga, pe EIS fuafuaina] Aso tapunia o fa'amatalaga: [Aso tapunia] O lo'o ou tu'uina atu fa'amatalaga e uiga i [igoa o le talosaga]. [I au lava upu: o le a le vaega o le talosaga o lo'o e fa'amatalaina? Ia sa'o le mea e mafai — numera o le itulau, vaega, pe tulafono pe mafai.] [I au lava upu: o le a lou popole, lagolago, pe fautuaga?] [Afai e iai sau fautuaga fa'apitoa, fa'ailoa manino iinei.] Fa'afetai mo le taliaina o fa'amatalaga fa'alaua'itele ma le iloiloina o lo'u va'aiga. [Lou Igoa] [Lou Tuatusi] [Lou Imeli]
Laasaga 3: Tu’uina atu lau tusi
Imeli
O le imeli o le auala vave ma masani. O le tele o sui fa’atulafonoina ma sui kauniseli e lisiina se tuatusi imeli fa’alaua’itele i la latou itulau aloaia. Fa’aaoga se ulutala manino: “Tusi a le tagata o le nu’u e uiga i [mataupu]” pe “Molimau tusitusia — [numera o le pili pe mataupu o le taualumaga].”
Meili
O tusi meili e mafai ona aoga, aemaise mo sui fa’atulafonoina a le setete. Tusi i le teuteu le tuatusi o le ofisa o le sui i le Fale o le Setete pe le ofisa o le itumalo. Fa’aaoga le tuatusi o lo’o lisiina i la latou itulau aloaia. Fa’amoemoe taimi fa’aopoopo mo le meili — aua le lafo i le aso a’o le’i faia le iloiloga.
Molimau tusitusia mo iloiloga a le Fono Fa’atulafonoina a Hawaii
- Alu i le capitol.hawaii.gov
- Su’e le pili pe iloiloga e te fia fa’amatalaina
- Su’e le so’otaga “Submit Testimony” i le itulau o le iloiloga pe fua’iga
- O molimau tusitusia e masani lava e fa’atapula’aina i le 24 itula a’o le’i faia le iloiloga
- O molimau uma e tu’uina atu e avea ma vaega o le fa’amaumauga fa’alaua’itele
Fa’amatalaga tusitusia a kauniseli a itumalo
- O itumalo ta’itasi e iai lana lava faiga tu’uina atu — siaki le upega tafaili’ili fa’apitoa a le kauniseli mo taiala
- Mo Honolulu, o molimau tusitusia e masani lava e mafai ona tu’uina atu e ala i le imeli i le kiliaki a le kauniseli a’o le’i faia le fono
- O aso tapunia e eseese — siaki le taualumaga fa’apitoa mo aso tapunia o le tu’uina atu
Vaitaimi o fa’amatalaga fa’alaua’itele
- O ofisa a le setete e tu’uina i luma tulafono fuafuaina ma pepa fa’ale-si’osi’omaga mo fa’amatalaga fa’alaua’itele
- O vaitaimi o fa’amatalaga e masani lava e 30 i le 45 aso le umi ma e fa’asalalauina i Tulafono Fa’ata’ita’iga a Hawaii ma fa’ailoga aloaia
- Tu’uina atu e ala i le auala o lo’o lisiina i le fa’ailoga fa’apitoa — e masani lava e imeli pe meili i le ofisa
Fautuaga mo tusi aoga
- Ia fa’apitoa. “Ou te nofo i le tolu poloka mai le nofoaga o le atina’e fuafuaina ma o le mea lenei na ou va’aia” e sili atu lona malosi nai lo fa’amatalaga masani.
- Ia pu’upu’u. E lava le tasi i le lua itulau. E maua e sui le tele o tusi — o se tusi fa’amanino e sili atu le avanoa e faitauina atoa.
- Ia fa’aaloalo. Tusa lava pe e te le ioe malosi, o le leo fa’aaloalo e sili atu lona aoga. O sui o tagata.
- Saini lou igoa ma fa’aopoopo lou tuatusi. O tusi e le ta’ua le igoa e itiiti lona mamafa. Afai o lo’o e tusia i se sui fa’atulafonoina a le setete, e tatau ona latou iloa o oe o se tagata o lo latou itumalo.
- Tusi lau lava tusi. O tusi masani e faitauina ae o tusi a le tagata e fa’asoa ai poto masani e sili atu lona aoga.
- Lafo i le taimi tatau. Mo iloiloga, tu’uina atu molimau tusitusia i le itiiti ifo i le 24 itula muamua. Mo vaitaimi o fa’amatalaga fa’alaua’itele, aua le fa’atali i le aso mulimuli.
Maua atili le fesoasoani
Afai e te fia maua le fesoasoani e su’e ai le sui sa’o pe malamalama i le faiga o le tu’uina atu mo se mataupu fa’apitoa, fa’afeso’ota’i mai ia i matou. Matou te fiafia e fesoasoani.
A’oa’o le auala e molimau ai i le tino Va’ai i le pusa meafaigaluega a amepaseta