Ko e tohi ki ha fakafofonga ko e taha ʻo e ngaahi founga hangatonu taha ke kau ki he ngaahi tuʻutuʻuni fakafonua. Ko e kiti ni ʻoku ne ʻoatu kiate koe e ngaahi meʻangāue ke fai ia: founga ke kumi pe ko hai ke tohi ki ai, ngaahi sīpinga ke kamata ai, mo e ngaahi fakahinohino ki he fakahū hoʻo tohi ʻi he ngaahi founga kehekehe.
Ko e Civi.Me ʻoku ʻikai tala kiate koe pe ko e hā e tuʻunga ke ke tauhi. Ko e ngaahi sīpinga ni ʻoku taʻefakapāti — ʻoku nau ʻoatu kiate koe ha sīpinga pea ʻoku ke fakafonu ia ʻi hoʻo leʻo pē ʻoʻou, hoʻo taukei, mo hoʻo vakai.
Lakaʻanga 1: Kumi pe ko hai ʻoku ne fakafofonga koe
ʻOku ʻi Hawaii ha ngaahi tuʻunga fakafofonga kehekehe. ʻO fakatatau ki hoʻo tuʻasila, ʻe lava ke ʻi ai haʻo:
- Ha Senatoa Siteiti mo ha Fakafofonga Siteiti ʻi he Fale Alea ʻo e Siteiti ʻo Hawaii
- Ha mēmipa kōsolo konitī (Honolulu, Maui, Konitī Hawaii, pe Konitī Kauai)
- Ha mēmipa poate kaungāʻapi (Honolulu pē — poate kaungāʻapi ʻe 33 ʻoku kōvā e Oahu)
- Fakafofonga ʻi he ngaahi poate mo komisiona makehe ʻoku fekauʻaki mo hoʻo meʻa
Founga ke kumi ai hoʻo kau fai lao siteiti
- ʻAlu ki he capitol.hawaii.gov — Kumi Hoʻo Fai Lao
- Fakahū hoʻo tuʻasila ʻapi
- Te ke sio ki hoʻo Senatoa Siteiti mo hoʻo Fakafofonga Siteiti mo honau fakamatala fetuʻutaki
Founga ke kumi ai hoʻo mēmipa kōsolo konitī
- Honolulu: honolulucitycouncil.org — Ngāueʻaki e mape vahefonua ke kumi hoʻo vahefonua kōsolo
- Konitī Maui: mauicounty.gov/council
- Konitī Hawaii: hawaiicounty.gov/departments/council
- Konitī Kauai: kauai.gov — County Council
Founga ke kumi ai hoʻo Poate Kaungāʻapi Honolulu
- ʻAlu ki he honolulu.gov — Komisiona Kaungāʻapi
- Kumi hoʻo kaungāʻapi ʻi he lisi ʻo e poate ʻe 33
- Ko e ngaahi fakataha poate kaungāʻapi ʻoku ava ki he kakai nofo kotoa — ʻoku ʻikai fiemaʻu ke ke tohi kimuʻa ke ʻaʻahi
Lakaʻanga 2: Fili ha sīpinga
Ko e ngaahi sīpinga ko eni ʻoku nau ʻoatu kiate koe ha sīpinga kamata. Fetongi e meʻa kotoa ʻi he ngaahi kupu fakangatangata mo hoʻo fakamatala pē ʻoʻou. Fakalahi hoʻo ngaahi fakaikiiki — ko e hā ʻoku mahuʻinga ai e meʻa ni kiate koe, ko e hā kuó ke mamata ki ai ʻi hoʻo komiunitī, pe ko e hā e ola ʻoku ke fie maʻu. Ko e ngaahi tohi fakafoʻituitui ʻoku ola lelei ange ia ʻi he ngaahi tohi angamaheni.
Sīpinga A: Tohi lahi ki ha fakafofonga
[ʻAho] [Hingoa ʻo e Fakafofonga] [Lakanga — pēhē, Senatoa Siteiti, Mēmipa Kōsolo] [Tuʻasila ʻŌfisi] ʻEiki/ʻEiki Fafine [Hingoa ʻo e Fakafofonga], Ko hoku hingoa ko [Ho Hingoa] pea ko au ko ha tokotaha nofo ʻi [hoʻo kaungāʻapi pe vahefonua]. ʻOku ou tohi ke vahevahe hoku vakai ki he [kaveinga pe meʻa]. [ʻI hoʻo lea pē ʻoʻou: fakamatala pe ko e hā ʻoku ke mahino ki ai fekauʻaki mo e meʻa. Ko e hā ʻoku hoko? Ko e hā e tuʻutuʻuni ʻoku fai? ʻI he taimi fē?] [ʻI hoʻo lea pē ʻoʻou: fakamatala pe ko e hā ʻoku mahuʻinga ai eni kiate koe pe ki hoʻo komiunitī. Ko e hā kuó ke mamata ki ai? Ko e hā e ngaahi meʻa ʻoku ke hohaʻa ki ai, pe ko e hā ʻoku ke poupouʻi?] ʻOku ou kole faka-ʻapaʻapa ke ke [fakamatala e ngāue ʻoku ke fie fai ʻe kinautolu — ʻaʻahi ki ha fanongonongo, palōte ʻi ha founga, kole ha fakamatala lahi ange, fai ha fakataha komiunitī, mo ha niʻihi kehe]. Mālō ʻaupito ʻi hoʻo taimi mo hoʻo sēvesi ki heʻetau komiunitī. ʻOku ou fie fanongo meiate koe. Faka-ʻapaʻapa atu, [Ho Hingoa] [Hoʻo Tuʻasila] [Hoʻo Īmeili pe Telefoni — taʻefakaʻaongaʻi, ka ʻoku tokoni kapau ʻoku ke fie maʻu ha tali]
Sīpinga B: Fakamoʻoni tohi ki ha fanongonongo fakafonua
[ʻAho] Fakahū ki he: [Hingoa ʻo e komiti pe poate] Fekauʻaki mo: [Fika lao pe meʻa polokalama, kapau ʻoku ʻilo] ʻAho fanongonongo: [ʻAho ʻo e fanongonongo] Ko hoku hingoa ko [Ho Hingoa]. Ko au ko ha tokotaha nofo ʻi [hoʻo kolo pe vahefonua] pea ʻoku ou fakahū e fakamoʻoni tohi ni fekauʻaki mo e [kaveinga pe lao]. [ʻI hoʻo lea pē ʻoʻou: fakamatala nounou hoʻo mahino ki he meʻa ʻoku sivi pea ko e hā ʻoku ke tokanga ki ai.] [ʻI hoʻo lea pē ʻoʻou: vahevahe hoʻo vakai. Ko e hā ʻoku ke poupouʻi, taʻofi, pe fie maʻu ke fakakaukau ki ai ʻe he poate? Kau ha ngaahi fakaikiiki makehe mei hoʻo taukei pē ʻoʻou kapau ʻoku fekauʻaki.] [Taʻefakaʻaongaʻi: Fai ha kole makehe — poupouʻi e lao, taʻofi e lao, kole ha fakatonutonu, kole ha ngaahi fanongonongo lahi ange, mo ha niʻihi kehe.] ʻOku ou fakamālō ki he faingamālie ke kau ki he founga ni. Faka-ʻapaʻapa atu, [Ho Hingoa] [Hoʻo Tuʻasila] [Hoʻo Īmeili]
Sīpinga C: Fakamatala fakafonua ki ha tuʻutuʻuni pe palani kuo fokotū
[ʻAho] Fakahū ki he: [Hingoa ʻo e potungāue pe potungāue] Fekauʻaki mo: Fakamatala Fakafonua ki he [Hingoa ʻo e tuʻutuʻuni, palani, pe EIS kuo fokotū] ʻOku tāpuni e taimi fakamatala: [ʻAho taimi mamate] ʻOku ou fakahū ha ngaahi fakamatala fekauʻaki mo e [hingoa ʻo e meʻa kuo fokotū]. [ʻI hoʻo lea pē ʻoʻou: ko e hā e konga ʻo e meʻa kuo fokotū ʻoku ke fakamatala ki ai? Ngāue ke ke makehe taha — fika peesi, konga, pe tuʻutuʻuni kapau ʻoku lava.] [ʻI hoʻo lea pē ʻoʻou: ko e hā hoʻo hohaʻa, poupou, pe fokotū?] [Kapau ʻoku ʻi ai haʻo fokotū makehe, fakahā mahino ia ʻi heni.] Mālō ʻi hoʻo tali e fakamatala fakafonua pea mo hoʻo fakakaukau ki hoku vakai. [Ho Hingoa] [Hoʻo Tuʻasila] [Hoʻo Īmeili]
Lakaʻanga 3: Fakahū hoʻo tohi
Īmeili
Ko e īmeili ko e founga vave taha mo angamaheni taha. Ko e lahi ʻo e kau fai lao mo e kau mēmipa kōsolo ʻoku nau lisi ha tuʻasila īmeili fakafonua ʻi honau peesi faka-ʻōfisi. Ngāueʻaki ha tefito mahino: “Tohi konisitiueniti fekauʻaki mo e [kaveinga]” pe “Fakamoʻoni tohi — [fika lao pe meʻa polokalama].”
Meili
Ko e ngaahi tohi pepa ʻoku lava ke ola lelei, tautautefito ki he kau fai lao siteiti. Tuʻasila e sila ki he ʻōfisi Kapitolo pe vahefonua ʻo e fakafofonga. Ngāueʻaki e tuʻasila ʻoku lisi ʻi honau peesi faka-ʻōfisi. Tuku ha taimi lahi ki he meili pepa — ʻoua ʻe meili ʻi he ʻaho kimuʻa he fanongonongo.
Fakamoʻoni tohi ki he ngaahi fanongonongo Fale Alea ʻo Hawaii
- ʻAlu ki he capitol.hawaii.gov
- Kumi e lao pe fanongonongo ʻoku ke fie fakamatala ki ai
- Kumi ha fehokotaki “Submit Testimony” ʻi he peesi fanongonongo pe lao
- Ko e fakamoʻoni tohi ʻoku angamaheni ke mamate ʻi he houa ʻe 24 kimuʻa he fanongonongo
- Ko e fakamoʻoni kotoa kuo fakahū ʻoku hoko ia ko e konga ʻo e lekooti fakafonua
Fakamatala tohi ʻa e kōsolo konitī
- ʻOku ʻi he konitī takitaha ʻene founga fakahū ʻoʻona — vakai ki he uepisaiti kōsolo makehe ki he ngaahi fakahinohino
- Ki Honolulu, ko e fakamoʻoni tohi ʻoku angamaheni ke lava ke fakahū ʻi he īmeili ki he kalake kōsolo kimuʻa he fakataha
- ʻOku kehekehe e ngaahi taimi mamate — vakai ki he polokalama makehe ki he ngaahi taimi mamate fakahū
Ngaahi taimi fakamatala fakafonua
- ʻOku fakahā ʻe he ngaahi potungāue siteiti e ngaahi tuʻutuʻuni kuo fokotū mo e ngaahi tohi fakaʻātakai ki he fakamatala fakafonua
- Ko e ngaahi taimi fakamatala ʻoku angamaheni ko e ʻaho ʻe 30 ki he 45 pea ʻoku fakahā ia ʻi he ngaahi Tuʻutuʻuni Fakapuleʻanga Hawaii mo e ngaahi fakaʻilo faka-ʻōfisi
- Fakahū ʻi he founga ʻoku lisi ʻi he fakaʻilo makehe — angamaheni ko e īmeili pe meili ki he potungāue
Ngaahi tokoni ki he ngaahi tohi ola lelei
- Ke makehe. “ʻOku ou nofo ʻi he poloka ʻe tolu mei he feituʻu langa kuo fokotū pea ko e meʻa eni kuó u mamata ki ai” ʻoku mālohi ange ia ʻi he ngaahi fakamatala lahi taʻemahino.
- Ke nounou. Ko e peesi ʻe taha ki he ua ʻoku feʻunga. ʻOku maʻu ʻe he kau fakafofonga ha tohi lahi — ko e tohi fakataumuʻa ʻoku ngali lahi ange ke lau kakato.
- Ke faka-ʻapaʻapa. Neongo ʻoku ke taʻofi mālohi, ko e leʻo faka-ʻapaʻapa ʻoku ola lelei ange. Ko e kau fakafofonga ko e kakai.
- Saini ho hingoa pea kau hoʻo tuʻasila. Ko e ngaahi tohi taʻeʻiloa ʻoku siʻi hono mamafa. Kapau ʻoku ke tohi ki ha fai lao siteiti, ʻoku nau fiemaʻu ke ʻilo ko koe ko ha konisitiueniti ʻi honau vahefonua.
- Tohi hoʻo tohi pē ʻoʻou. Ko e ngaahi tohi foomu ʻoku lau ka ko e ngaahi tohi takitaha ʻoku vahevahe e taukei fakafoʻituitui ʻoku ola lahi ange.
- ʻOatu ʻi he taimi. Ki he ngaahi fanongonongo, fakahū e fakamoʻoni tohi ʻi he houa ʻe 24 ofi kimuʻa. Ki he ngaahi taimi fakamatala fakafonua, ʻoua ʻe tatali ki he ʻaho fakamuimui.
Maʻu ha tokoni lahi ange
Kapau ʻoku ke fie maʻu ha tokoni ke kumi e fakafofonga totonu pe mahino e founga fakahū ki ha meʻa makehe, fetuʻutaki mai kiate kimautolu. ʻOku mau fiefia ke tokoni.
Ako pe founga ke fakamoʻoni fakafoʻituitui Vakai ki he ngaahi meʻangāue ʻa e ʻapisā