O Hawaii e faia filifiliga e ala i le meili. O tagata palota lesitala uma e maua se pepa palota i le fale, ma e mafai ona e toe lafo mai e ala i le meili, i se pusa fa’aputu, pe i se nofoaga auaunaga palota. O lenei taiala e aofia ai le auala e lesitala ai, le mea e fa’amoemoe i lau pepa palota, ma aso taua e tatau ona e iloa.
Ua uma ona lesitala? E mafai ona e siaki lou tulaga o le lesitala, fa’afouga lou tuatusi, ma va’ai i lau pepa palota fa’ata’ita’iga i le olvr.hawaii.gov.
Le auala e lesitala ai e palota
E mafai ona e lesitala e palota i Hawaii afai:
- O oe o se tagatanu’u o le Iunaite Setete
- O oe o se tagata o Hawaii
- Ua atoa le 18 tausaga i le Aso Filifiliga (e mafai ona e lesitala i le 16 ae e le mafai ona e palota seia atoa le 18)
Lesitala i le initaneti
O le auala vave e lesitala ai o le initaneti i le olvr.hawaii.gov — Faiga o le Lesitalaina o Tagata Palota i Luga o le Initaneti a Hawaii. E mana’omia le numera o lou laisene ta’avale pe pepa fa’ailoga a Hawaii. E pe lima minute le faiga.
Lesitala e ala i le meili pe i le tino
- La’u ifo se pepa lesitala tagata palota mai le upega tafaili’ili o le Ofisa o Filifiliga ma lafo i le meili i le kiliaki o lou itumalo
- Maua se pepa i so’o se ofisa o le meili, faletusi, pe ofisa a le kiliaki o le itumalo
- Lesitala i le tino i se nofoaga auaunaga palota i le taimi o le palota muamua pe i le Aso Filifiliga (e avanoa le lesitalaina i le aso lava lea)
Aso tapunia o le lesitala
- I le initaneti pe meili: 30 aso a’o le’i Aso Filifiliga
- I le tino: E avanoa le lesitalaina i le aso lava lea i nofoaga auaunaga palota, e aofia ai le Aso Filifiliga
Afai ua e si’itia, suia lou igoa, pe le’i palota talu ai, fa’afouga lou lesitala i le olvr.hawaii.gov a’o le’i faia se filifiliga.
Le auala e galue ai le palota e ala i le meili
Talu mai le 2020, o Hawaii ua avea ma setete e palota atoa i le meili. O le uiga o lena mo oe:
- E taunuu mai lau pepa palota e ala i le meili — e pe 18 aso a’o le’i Aso Filifiliga. E lafo atu i le tuatusi i lau lesitala tagata palota.
- Su’esu’e lelei lau pepa palota — e mafai ona e su’esu’e sui tauva ma fua’iga a’o le’i fa’ailogaina lau pepa palota. Fa’aaoga lou taimi.
- Fa’ailoga lau pepa palota — fa’aaoga se peni uliuli. Fa’atumu le oval i tafatafa o au filifiliga. Mulimuli i taiala i luga o le pepa palota.
- Fa’amau ma saini — teu lau pepa palota ua mae’a i totonu o le teuteu fa’alilolilo, ona teu lea i totonu o le teuteu toe lafo mai. Saini le teuteu toe lafo mai. E mana’omia lou saini — e siakia e fa’atusatusa i lau lesitala tagata palota, o lea ia saini e pei ona e lesitala.
- Toe lafo mai lau pepa palota — e tolu au filifiliga (va’ai i lalo).
Le auala e toe lafo mai ai lau pepa palota
- Lafo i le meili: E le mana’omia se togi meili — ua totogi. Lafo vave ia taunuu i le Aso Filifiliga. E tatau ona maua e le kiliaki o le itumalo i le 7:00 PM i le Aso Filifiliga.
- Pusa fa’aputu: O pusa fa’aputu aloaia o pepa palota e tu’u i nofoaga eseese i itumalo ta’itasi. E avanoa 24/7 i le taimi o le palota ma e aoina i le Aso Filifiliga. Su’e nofoaga i le elections.hawaii.gov.
- Nofoaga auaunaga palota: E mafai ona e tu’u lau pepa palota i so’o se nofoaga auaunaga palota i le taimi o le palota muamua pe i le Aso Filifiliga. E mafai fo’i ona e palota i le tino i se masini palota fa’aeleteroniki i nei nofoaga.
Mea o lo’o i le pepa palota
O lau pepa palota o le a aofia ai nisi pe o mea uma nei, e fa’atatau i le filifiliga:
Ofisa fa’avaomalo
- Peresetene o le Iunaite Setete — tausaga e 4 ta’itasi
- Senatoa o le Iunaite Setete — E 2 senatoa o Hawaii, e filifilia i taimi e 6 tausaga
- Sui o le Iunaite Setete — E 2 itumalo fa’atulafonoina o Hawaii
Ofisa a le setete
- Kovana ma le Sui Kovana — tausaga e 4 ta’itasi
- Senatoa a le Setete — lou itumalo fa’apitoa o le senate
- Sui a le Setete — lou itumalo fa’apitoa o le maota
- Fa’afeagaiga a le Ofisa o Mataupu a Hawaii (OHA)
Ofisa a le itumalo
- Mei
- Sui kauniseli a le itumalo — lou itumalo fa’apitoa o le kauniseli
- Loia Fa’amasino
- Sui o le Komiti o Pitonu’u (Honolulu na’o)
Fua’iga o le pepa palota
O nisi filifiliga e aofia ai fua’iga o le pepa palota — suiga fuafuaina i le fa’avae o le setete pe tusi fa’avae o le itumalo lea e filifilia sa’o e tagata palota. Faitau ma le fa’aeteete le tusitusiga fa’amatala. Afai e fenumia’i se fua’iga, su’esu’e a’o le’i fa’ailogaina lau pepa palota. E le mana’omia ona e palota i mea uma.
Filifiliga muamua e fa’atusatusa i filifiliga lautele
O Hawaii e faia se filifiliga muamua (e masani lava i Aukuso) ma se filifiliga lautele (i Novema). O le filifiliga muamua e fa’aitiitia le aofa’i o sui tauva; o le filifiliga lautele e fa’ai’u ai po’o ai e nofoia le tulaga. O Hawaii e iai le filifiliga muamua tatala — e mafai ona e palota i le filifiliga muamua a so’o se vaega, ae e na’o le tasi vaega e mafai ona e palota ai i le filifiliga ta’itasi.
Aso taua
O aso filifiliga ma aso tapunia e fa’atulaga e le Ofisa o Filifiliga. Siaki le elections.hawaii.gov mo aso o le tausaga nei. Fa’asologa masani:
- Filifiliga Muamua: Aso To’ona’i lona lua o Aukuso (tausaga numera tutusa)
- Filifiliga Lautele: Aso Lua muamua pe a mae’a le Aso Gafua muamua o Novema (tausaga numera tutusa)
- Filifiliga Fa’apitoa: Fa’atulagaina pe mana’omia e fa’atumu ai avanoa
- Aso tapunia o le lesitala (initaneti/meili): 30 aso muamua
- Pepa palota ua lafo: 18 aso muamua
- Nofoaga palota muamua e tatala: 10 aso muamua
- Aso tapunia o le toe lafo o le pepa palota: 7:00 PM i le Aso Filifiliga
Fautuaga mo le palota fa’amalamalamaina
- Siaki lau pepa palota fa’ata’ita’iga vave. Va’ai i ai i le olvr.hawaii.gov a’o le’i taunuu lau pepa palota ia e te mafai ai ona su’esu’e sui tauva ma fua’iga.
- Su’esu’e sui tauva. Va’ai i a latou upega tafaili’ili aloaia, fa’amatalaga fa’alaua’itele, ma fa’amaumauga palota afai o sui o lo’o nofoia le tulaga. O taiala palota e le fa’aitu’au e fa’asalalauina e fa’alapotopotoga e pei o le League of Women Voters.
- Faitau ma le fa’aeteete gagana o fua’iga o le pepa palota. O le palota “ioe” e le o taimi uma e uiga i le mea e te fa’amoemoe i ai. Faitau le tusitusiga atoa, ae le na’o le ulutala.
- E le mana’omia ona e palota i tauvaga uma. E sa’o pe a e tu’u se tauvaga e leai ni mea pe a e le fa’amalamalamaina e uiga i sui tauva. O le le palota i se tauvaga e le fa’aleaogaina le isi vaega o lau pepa palota.
- Aua le fa’atali i le aso mulimuli. Toe lafo lau pepa palota vave. Afai e iai se fa’afitauli — se saini e le tutusa, se pepa palota ua fa’aleagaina — o le toe lafo vave e maua ai le taimi e toe fa’aleleia.
E le gata i le palota
O le palota e taua, ae o le auai fa’ale-sivi’ilai e le tu’u i le pusa palota. O le tele o fa’ai’uga a le malo e tupu i le va o filifiliga — i iloiloga fa’alaua’itele, fono a komiti, ma vaitaimi o fa’amatalaga fa’alaua’itele. O sui na e filifilia e fai fa’ai’uga i le tausaga atoa, ma latou te fia fa’alogo mai ia te oe i le taimi atoa o lo latou taimi auauna, ae le na’o le taimi o tauvaga.
A’oa’o le auala e molimau ai Tusi i ou sui Su’esu’e fono a le malo